KNCV Gouden Medaille 2026 voor Evan Spruijt

Hoe kunnen levensechte ‘druppeltjes’ ons helpen begrijpen hoe het eerste leven op aarde ontstond? Het baanbrekende onderzoek van Evan Spruijt naar deze zelforganiserende systemen levert nieuwe inzichten op. 

Dr. Evan Spruijt, associate professor aan de Radboud Universiteit, krijgt de KNCV Gouden Medaille 2026 voor zijn invloedrijke en zeer originele bijdragen aan het onderzoek naar zogeheten coacervaten; ‘druppeltjes’ die zichzelf spontaan vormen en die inzicht bieden in hoe het eerste leven op aarde mogelijk is ontstaan. De KNCV Gouden Medaille is de belangrijkste Nederlandse wetenschapsprijs voor een chemicus jonger dan 40 jaar. De prijs wordt uitgereikt tijdens NWO CHAINS, de jaarlijkse grote Nederlandse chemieconferentie die in december plaatsvindt. 

Centraal in het onderzoek van Spruijt staat de vraag hoe eenvoudige moleculaire bouwstenen zich spontaan organiseren tot gestructureerde compartimentjes met levensechte eigenschappen. Hij onderzoekt dit via coacervaten en biomoleculaire condensaten: ‘druppeltjes’ die in een vloeistof aparte compartimenten vormen met eigen condities, die stoffen uitwisselen met hun omgeving en chemische reacties mogelijk maken die daarbuiten niet kunnen plaatsvinden. Deze proto-cellen gebruikt Spruijt als modelsysteem voor de oorsprong van leven, maar ook voor nieuwe productiesystemen en voor het begrijpen van processen in levende cellen.

Volgens de jury, onder voorzitterschap van Katja Loos, hoogleraar polymeerchemie aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft Spruijt zich bewezen als internationaal toonaangevend wetenschapper. De jury prijst zijn vermogen om fundamenteel fysisch-chemisch onderzoek op originele wijze te combineren met biologie, zachte materie, systeemchemie en oorsprong-van-leven studies. Zijn publicaties in toonaangevende tijdschriften, keynote lezingen en prestigieuze onderzoeksbeurzen weerspiegelen zijn vernieuwende aanpak en de brede erkenning vanuit het veld. De jury wijst ook op zijn grote betrokkenheid bij studenten en promovendi, zijn actieve rol als mentor en de stimulerende onderzoeksomgeving die hij heeft opgebouwd. De KNCV ziet in Evan Spruijt een uitzonderlijk wetenschapper die nog grote invloed zal uitoefenen op de chemie.

Over de KNCV Gouden Medaille 
De KNCV Gouden Medaille wordt jaarlijks uitgereikt en is de belangrijkste Nederlandse prijs voor onderzoekers die zich bijzonder hebben onderscheiden op het gebied van chemisch speurwerk in de breedste zin. Voor de prijs komen onderzoekers tot veertig jaar in aanmerking van wie wordt verwacht dat zij leidend worden binnen hun vakgebied. De Gouden Medaille wordt sinds 1963 uitgereikt aan chemisch toptalent in Nederland.