Kwaliteit en kwantiteit leraren -
Mogelijk nu echt oplossingen!

De KNCV maakt zich zorgen over de kwaliteit en kwantiteit van de leraren in de exacte vakken en met name in de chemie. De voorkeur gaat uit naar leraren die wetenschappelijk onderzoek en/of ontwerpprocessen aan den lijve hebben ondervonden. Een probleem bij de leraren werkt sterk door in de instroom in het vervolgonderwijs, immers de invloed van een goede en enthousiaste leraar op de studiekeuze is groot. Deze zorg wordt door vele commissies en instanties gedeeld.

Zo is op 26 september 2007 het rapport ( Eindadvies (18,5 MB),  Kernadvies (4,5 MB)) van de profielcommissies uitgekomen hierin wordt naast het advies over de profielen ook geadviseerd een staatscommissie in te stellen die uit alle suggesties om de problemen op te lossen een keuze maakt.

Op 12 september 2007 is dan het rapport Rinnooy Kan uitgekomen met de titel ‘LeerKracht’ ( Rapport, 4,5 MB). Dit rapport is opgesteld door de commissie Leraren welke ingesteld is door de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. In korte tijd heeft deze commissie een gedegen rapport opgesteld waarin naast structurele langere termijnmaatregelen ook kortetermijncrisismaatregelen worden voorgesteld. De drie belangrijkste elementen; een betere beloning, versterking van het beroep en een professionele school met ruimte voor structurele bijscholing voor docenten.

Ten aanzien van het tekort wordt verwacht dat de komende zeven jaar driekwart van de leraren het voortgezet onderwijs verlaat. Op de lange termijn moet het aanzien van het beroep worden verhoogd, o.a. door het instellen van een register waarin voldoende geschoolde leraren worden opgenomen en daarnaast wordt een register van excellente leraren bijgehouden. Verder wordt beloningsdifferentiatie naar opleiding ingevoerd. Hiermee wordt het signaal afgegeven dat een hogere opleiding in deze sector wordt beloond.

De kosten van deze maatregel worden geschat op minimaal 1.1 miljard euro. Ten aanzien van een sterker beroep wordt een Beroepsgroep Leraren opgericht die onder andere de eisen van bekwaamheid voor het beroep van leraar actueel houdt, het instellen van een register en certificering van trajecten voor na- en bijscholing. 

Bij de professionele school staat de leraar centraal. In het verschenen advies
( Leraarschap, 1 MB;  Samenvatting, 50 KB) van de onderwijsraad op 12 september 2007 worden de verbeteringen die nodig zijn om de verhouding tussen leraren, bestuur en management behandeld. 

In het rapport wordt ook veel aandacht besteed aan diverse vormen van bij- en opscholing, waaronder duale opleidingen voor het leraarschap. De kortetermijncrisismaatregelen omvatten o.a. werknemers uit grote ondernemingen en maatschappelijke organisaties te vragen in het onderwijs aan de slag te gaan, inzet van promovendi en het stimuleren van doorstroom vanuit het primair onderwijs.

Door de regiegroep Chemie is in mei 2007 een ‘Roadmap Human Capital chemie’
( Rapport, 193 KB) uitgebracht waarin veel van de bovengenoemde maatregelen worden geadviseerd specifiek voor de chemiedocenten, met name op het gebied van opleidings- en trainingsactiviteiten in het onderwijs en het ontwikkelen van een accreditatiesysteem voor bekwame leraren.

Ik denk dat de chemiesector heel blij mag zijn met de plannen van de Commissie Leraren en dat de regiegroep Chemie met haar ‘Roadmap Human Capital Chemie’ belangrijke delen van haar plannen gesteund zien door dit belangrijke rapport.

Het lijkt erop alsof even alle neuzen dezelfde kant op staan ten aanzien van de oplossingsstrategie voor het kwalitatieve en kwantitatieve lerarenprobleem, nu maar hopen dat de plannen ook echt uitgevoerd worden.

Alex van Herk
Bestuurslid Onderwijs van de KNCV